Wstęp
Styczeń w pasiece to czas ciszy, spokoju i pozornego bezruchu. W naturze niewiele się dzieje na pierwszy rzut oka, ale w ulach trwa bardzo ważny etap zimowania pszczół. W tym artykule pokazujemy, jak wygląda styczeń w naszej pasiece, co robi pszczelarz zimą i co ten okres oznacza dla osób sięgających po miód w chłodniejszych miesiącach.
Styczeń w pasiece – najważniejsze fakty
-
pszczoły zimują w zwartej grupie, tzw. kłębie zimowym
-
nie wykonuje się prac ingerujących w gniazdo
-
kluczowe jest utrzymanie spokoju rodzin pszczelich
-
krystalizacja miodu zimą jest zjawiskiem naturalnym
Jaka jest rola pogody w styczniu?
Styczeń to zazwyczaj najchłodniejszy miesiąc w roku. Niskie temperatury, mróz, opady śniegu i okresowe odwilże mają bezpośredni wpływ na to, jak pszczoły funkcjonują zimą.
Im stabilniejsza pogoda zimą, tym spokojniejsza zimowla pszczół. Nagłe wahania temperatur mogą powodować niepotrzebne poruszenie rodzin pszczelich, a to wiąże się ze zwiększonym zużyciem zapasów pokarmu.
Zimą nie kwitną rośliny miododajne. Przyroda znajduje się w stanie spoczynku, a cały wysiłek pszczół skupia się na przetrwaniu do wiosny. To właśnie dlatego tak ważne jest odpowiednie przygotowanie pasieki jeszcze jesienią.
Co robi pszczelarz w styczniu?
Wbrew pozorom prace w pasiece zimą są bardzo ograniczone. W styczniu nie otwieramy uli i nie zakłócamy życia pszczół.
Nasze działania sprowadzają się głównie do:
-
kontroli pasieki z zewnątrz,
-
sprawdzania, czy wiatr nie uszkodził uli,
-
upewniania się, że daszki są stabilne,
-
dbania o porządek i bezpieczeństwo wokół pasieki.
Każda niepotrzebna ingerencja mogłaby wywołać niepokój w ulu. Dlatego zimą obowiązuje jedna zasada: im mniej, tym lepiej.
Styczeń to również czas porządkowania sprzętu, planowania kolejnego sezonu oraz analizy notatek z poprzedniego roku. Dzięki temu możemy lepiej przygotować się do wiosennych prac.
Co dzieje się z pszczołami zimą?
Zimą pszczoły nie zapadają w sen. Tworzą natomiast tzw. kłąb zimowy – zwartą grupę, w której wspólnie utrzymują odpowiednią temperaturę.
Życie pszczół zimą polega na oszczędzaniu energii i zapasów. Robotnice stopniowo przemieszczają się w kłębie, aby każda z nich mogła ogrzać się w jego cieplejszym centrum.
Królowa w styczniu zazwyczaj nie czerwi lub robi to w minimalnym zakresie. Dzięki temu rodzina pszczela nie zużywa zbyt wcześnie zgromadzonych zapasów.
Pszczoły w tym okresie są spokojne i nie wykazują zachowań obronnych ani rojowych. Cała energia skierowana jest na bezpieczne przetrwanie zimy.

Co to oznacza dla klienta?
Dla osób kupujących miód styczeń w pasiece to bardzo dobry moment. Miód dostępny zimą jest w pełni dojrzały, naturalny i nie wymaga żadnych dodatkowych zabiegów.
Wiele osób zauważa, że zimą miód ulega krystalizacji. To całkowicie normalne zjawisko, które świadczy o jego wysokiej jakości. Skrystalizowany miód zachowuje wszystkie swoje właściwości i nadal doskonale sprawdza się w codziennej diecie. Więcej o krystalizacji miodu dowiesz się z mojego artykułu pod tytułem: „Krystalizacja miodu - dlaczego miód twardnieje?”.
Zimą miód jest często wybierany jako naturalne wsparcie organizmu. Miód zimą bywa stosowany jako element diety wspierającej odporność, szczególnie w okresie przeziębień i osłabienia. Jeśli zastanawiasz się jaki rodzaj miodu będzie najlepszy w tym okresie, koniecznie przeczytaj artykuł: „Miód a odporność - Jaki miód na wzmocnienie organizmu?”.
Co dalej?
Jeśli interesuje Cię, jak wygląda okres pierwszego oblotu i rozpoczęcie rozwoju rodzin pszczelich, przejdź do kolejnego artykułu:
Rada miesiąca
Jak przechowywać miód zimą?
Miód najlepiej przechowywać w temperaturze pokojowej czyli w granicach 16-20°C, z dala od źródeł ciepła. Krystalizacja jest naturalnym procesem i nie wymaga żadnych interwencji. Więcej informacji o dobrych praktykach dotyczących przechowywania miodu, znajdziesz w artykule: „Jak przechowywać miód?”.
Pszczoły zimą – podsumowanie
Styczeń w pasiece to czas spokoju, cierpliwości i natury działającej we własnym rytmie. Choć prace pszczelarskie są ograniczone, to właśnie ten okres ma ogromne znaczenie dla kondycji rodzin pszczelich w nadchodzącym sezonie. Już w kolejnym miesiącu zaczniemy obserwować pierwsze sygnały zbliżającej się wiosny.

FAQ
Co robi pszczelarz w styczniu?
Pszczelarz w styczniu nie ingeruje w ule. Kontroluje pasiekę z zewnątrz, sprawdza zabezpieczenia uli i dba o spokój zimujących pszczół.
Co dzieje się z pszczołami zimą?
Zimą pszczoły tworzą kłąb zimowy, w którym wspólnie utrzymują ciepło i oszczędzają energię, korzystając ze zgromadzonych zapasów.
Czy miód zimą jest świeży?
Tak. Miód dostępny zimą jest w pełni dojrzały i naturalny. Nie traci swoich właściwości wraz z procesem krystalizacji.
Dlaczego miód krystalizuje zimą?
Krystalizacja miodu to naturalny proces wynikający z jego składu. Jest oznaką dobrej jakości i nie wpływa negatywnie na właściwości miodu.
Autor: Mateusz Morawski – współwłaściciel Pasieki Morawskich, praktykujący pszczelarz
Źródło wiedzy: Pasieka Morawskich