Wstęp

Luty w pasiece to miesiąc przejściowy między zimowym spokojem a początkiem intensywnego życia rodzin pszczelich. Choć pogoda nadal bywa kapryśna, w pasiece zaczynają pojawiać się pierwsze sygnały nadchodzącej wiosny. To czas uważnej obserwacji, przygotowań i kilku kluczowych działań, które mają duże znaczenie dla dalszego sezonu.

Luty w pasiece – najważniejsze fakty

• pszczoły stopniowo przygotowują się do pierwszego oblotu

• możliwe jest przestawianie uli bez ryzyka błądzenia pszczół

• po oblocie konieczne jest zadbanie o higienę uli

• matka zaczyna intensywniej czerwić

• pszczelarz przygotowuje sprzęt na nadchodzący sezon

Pogoda i przyroda w lutym

Luty bywa nieprzewidywalny. Zdarzają się zarówno silne mrozy, jak i krótkie okresy ocieplenia. To właśnie od temperatury zależy, czy pszczoły będą miały możliwość wykonania pierwszego oblotu.

W sprzyjających warunkach pogodowych pierwszy oblot może odbyć się już w lutym. Dzieje się tak, gdy temperatura w ciągu dnia osiąga około 12°C w cieniu. Przyroda nadal pozostaje w uśpieniu, jednak w cieplejszych rejonach kraju można zauważyć pierwsze oznaki aktywności roślin pyłkodajnych.

Co robi pszczelarz w lutym?

Przestawianie uli

Jeśli planujemy zmianę ustawienia uli, luty w pasiece to ostatni bezpieczny moment na wykonanie takiej operacji. Pszczoły przez całą zimę nie wykonują lotów orientacyjnych, dlatego po pierwszym oblocie uczą się położenia ula od nowa.

W tym okresie możemy zmienić układ pasieki bez ryzyka, że pszczoły będą błądzić lub trafiać do sąsiednich rodzin. Warto jednak dobrze przemyśleć nowe ustawienie, ponieważ późniejsze przenoszenie uli może powodować dezorientację robotnic.

Doświadczenie pokazuje, że lepiej unikać ustawiania wylotków uli w kierunku południowym oraz długich, regularnych rzędów uli. Luźne grupy kilku uli ułatwiają pszczołom orientację i poprawiają komfort pracy rodzin.

Pierwszy oblot – kluczowy moment sezonu

Pierwszy oblot to jedno z najważniejszych wydarzeń w roku pszczelarskim. Podczas oblotu pszczoły oczyszczają organizm po okresie zimowli i jednocześnie ponownie uczą się położenia swojego ula.

Prawidłowy oblot jest krótki i intensywny. Pszczoły masowo wylatują, po czym po kilkunastu minutach w ulu ponownie zapada spokój. Zachowanie robotnic podczas tego wydarzenia dostarcza pszczelarzowi bardzo wielu informacji o stanie rodziny.

Niepokojące sygnały, takie jak przedłużający się oblot, brak aktywności czy zabrudzenia na przedniej ścianie ula, mogą świadczyć o problemach zdrowotnych, braku pokarmu lub osłabieniu rodziny. Dlatego luty to czas uważnej obserwacji i notowania wszystkich spostrzeżeń.

Czyszczenie dennic i higiena uli

Bezpośrednio po oblocie pszczoły rozpoczynają porządki wewnątrz ula. Na dnie gromadzą się resztki zimowego osypu, martwe pszczoły oraz pozostałości pokarmu.

Wcześniejsze oczyszczenie dennic odciąża osłabione po zimie robotnice i ogranicza rozwój pleśni oraz drobnoustrojów. To także dobry moment, by ocenić zapasy pokarmu na podstawie ciężaru ula i zaplanować ewentualną interwencję.

Dbałość o czystość uli w lutym ma bezpośredni wpływ na zdrowie rodzin pszczelich w kolejnych miesiącach.

Co dzieje się w rodzinie pszczelej?

Po pierwszym oblocie matka zaczyna stopniowo zwiększać intensywność czerwienia. Oznacza to, że pszczoły muszą utrzymać w gnieździe stałą, wysoką temperaturę.

Odpowiednie warunki cieplne sprzyjają szybkiemu rozwojowi rodziny. Dlatego w tym okresie stosuje się dodatkowe ocieplenie górne oraz ogranicza wentylację i szerokość wylotków. Zabiegi te pomagają zachować ciepło i jednocześnie zmniejszają ryzyko rabunków.

Co to oznacza dla klienta?

Z perspektywy konsumenta luty w pasiece to nadal bardzo dobry czas na sięganie po miód. Miód dostępny zimą jest najczęściej w pełni skrystalizowany i posiadają wysoką aktywność biologiczną. Więcej o procesie krystalizacji miodu przeczytasz w artykule: „Krystalizacja miodu - dlaczego miód twardnieje?”.

W tym okresie miód często ma postać skrystalizowaną, co jest naturalnym procesem i świadczy o jego jakości. Dla wielu osób miód spożywany zimą i pod koniec zimy stanowi element codziennej diety wspierającej organizm w wymagającym okresie. Jeśli chcesz się dowiedzieć o wpływie miody na poprawę odporności, przeczytaj koniecznie artykuł: „Miód a odporność - jaki miód na wzmocnienie organizmu?”.

Rada miesiąca

Zadbaj o obserwacje i notatki

Regularne zapisywanie obserwacji z pierwszego oblotu ułatwia planowanie dalszych prac. Notatki z lutego są bezcennym źródłem wiedzy w kolejnych miesiącach.

Podsumowanie

Luty w pasiece to czas uważnej obserwacji, pierwszych decyzji i przygotowań do intensywnej pracy wiosną. Choć pszczoły nadal potrzebują spokoju, to właśnie teraz kładziemy fundament pod ich prawidłowy rozwój w nadchodzących miesiącach. Już w marcu pasieka wejdzie w kolejny, bardziej dynamiczny etap sezonu.

FAQ

❓ Co robi pszczelarz w lutym?

Pszczelarz w lutym obserwuje pasiekę, może przestawiać ule, dba o higienę dennic i przygotowuje sprzęt przed rozpoczęciem wiosennego sezonu.

❓ Kiedy pszczoły wykonują pierwszy oblot?

Pierwszy oblot odbywa się, gdy temperatura w ciągu dnia osiąga około 12°C. W cieplejszych rejonach może mieć miejsce już w lutym.

❓ Dlaczego pierwszy oblot jest tak ważny?

Podczas pierwszego oblotu pszczoły oczyszczają organizm po zimie, a pszczelarz może ocenić kondycję rodzin pszczelich.

❓ Czy w lutym miód jest nadal dobry?

Tak. Miód dostępny w lutym jest w pełni dojrzały, naturalny i zachowuje swoje właściwości, nawet jeśli uległ krystalizacji.

 Autor: Mateusz Morawski – współwłaściciel Pasieki Morawskich, praktykujący pszczelarz
Źródło wiedzy: Pasieka Morawskich